Κυριακή, 24 Φεβρουαρίου 2013

Fabrizio de Andrè, La guerra di Piero, στα ελληνικά

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΠΙΕΡΟΥ-  Fabrizio de Andrè ( Φαμπρίτσιο Ντε Αντρέ)

Το συγκλονιστικό αυτό ποίημα και τραγούδι του μεγάλου Fabrizio de Andrè, γράφτηκε πριν περίπου σαράντα χρόνια. 
Είναι σίγουρο ότι  αν είχε γραφτεί σε μια γλώσσα που μιλούν εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι και όχι στα ιταλικά που μιλιέται σχετικά από λίγους ανθρώπους, θα μπορούσε να είναι ένας παγκόσμιος ύμνος ενάντια στην απανθρωπιά του πολέμου.

Ας προσπαθήσουμε να μπούμε στο πνεύμα αυτού του ποιήματος.
Ζητώ ειλικρινά συγνώμη από όποιον κρίνει ότι η μετάφραση δεν είναι η ορθότερη. Ποιος όμως μπορεί εύκολα να μεταφράσει αυτόν τον μεγάλο ποιητή ;
Τοποθετώ πρώτα το ελληνικό κείμενο και μετά το ιταλικό. 


Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΠΙΕΡΟΥ

Κοιμάσαι μέσα στα χωράφια του σταριού
δεν είναι τα τριαντάφυλλα ή οι τουλίπες
που σε προστατεύουν από τη σκιά των λαγουμιών
αλλά είναι χίλιες  κόκκινες παπαρούνες.

« στις όχθες του χειμάρρου μου
θα ήθελα να κατεβαίνουν οι ασημόχρωμοι λούτσοι
και όχι τα πτώματα των στρατιωτών
αγκαλιασμένα από το ρεύμα του ποταμού »

Έτσι έλεγες  και ήταν χειμώνας
και όπως οι άλλοι προς την κόλαση πήγαινες
λυπημένος  όπως ήσουν υποχρεωμένος να κάνεις,
ο αέρας σου φτύνει το χιόνι στο πρόσωπο

Σταμάτα Πιέρο, σταμάτα τώρα
άσε να περάσει ο αέρας για λίγο από επάνω σου
κουβαλάς επάνω σου τις φωνές όλων που πέθαναν στις μάχες
όσων έδωσαν μια ζωή και σε αντάλλαγμα πήραν ένα σταυρό.
  
Μα εσύ δεν τον άκουσες και ο χρόνος περνούσε
με τον ρυθμό των εποχών χόρευες
και έφτασες να περάσεις  τα σύνορα
μια ωραία μέρα την άνοιξης

και ενώ προχωρούσες με την ψυχή στο στόμα
βλέπεις  έναν άνθρωπο στο βάθος της πεδιάδας
που είχε την ίδια σου ψυχική κατάσταση
αλλά φόραγε στολή με διαφορετικό χρώμα

Ρίξε του, Πιέρο, ρίξε του τώρα
και μετά την πρώτη βολή,ρίξε του ακόμα
ώσπου να τον δεις άψυχο
να πέφτει κάτω και να καλύπτεται  από το αίμα του
  
«και εάν του ρίξω στο μέτωπο ή στη καρδιά
θα έχει μόνο λίγο χρόνο για να πεθάνει
αλλά για μένα θα υπάρχει χρόνος για να δω
 να δω τα μάτια ενός ανθρώπου που πεθαίνει»

και ενώ εσύ διστάζεις και το σκέπτεσαι
εκείνος γυρίζει, σε βλέπει, φοβάται
και παίρνοντας στα χέρια το πολυβόλο
δεν σου ανταποδίδει τη χάρη.
  
Έπεσες κάτω στη γη σιωπηλά
και κατάλαβες σε ένα μόνο λεπτό,
ότι ο χρόνος σου δεν επαρκούσε
για να ζητήσεις συγχώρεση για κάθε  αμαρτία σου

Έπεσες κάτω στη γη σιωπηλά
και κατάλαβες σε ένα μόνο λεπτό,
ότι η ζωή σου θα τέλειωνε εκείνη την ημέρα
και ότι δεν θα υπήρχε ποτέ πια επιστροφή
  
« Νινέτα μου, για να πεθάνεις το μήνα Μάη
χρειάζεται  πολύ υπερβολικό κουράγιο
Νινέτα μου όμορφη, κατευθείαν στη κόλαση
θα προτιμούσα να πάω τον χειμώνα»
  
και ενώ τα στάχια καθόταν να σε ακούσουν
μέσα στα χέρια κρατούσες το τουφέκι
μέσα στο στόμα έσφιγγες  λόγια
πολύ παγωμένα για να λιώσουν στη ζέστη του ήλιου

Κοιμάσαι μέσα στα χωράφια του σταριού
δεν είναι τα τριαντάφυλλα ή οι τουλίπες
που σε προστατεύουν από τη σκιά των λαγουμιών
αλλά είναι χίλιες  κόκκινες παπαρούνες.


Μετάφραση ελεύθερη:  Vassilios/2013








La guerra di Piero

Dormi sepolto in un campo di grano
non è la rosa non è il tulipano
che ti fan veglia dall'ombra dei fossi,
ma sono mille papaveri rossi.

«Lungo le sponde del mio torrente
voglio che scendan i lucci argentati,
non più i cadaveri dei soldati
portati in braccio dalla corrente.»

Così dicevi ed era d'inverno
e come gli altri verso l'inferno
te ne vai triste come chi deve
il vento ti sputa in faccia la neve.

Fermati Piero, fermati adesso
lascia che il vento ti passi un po' addosso,
dei morti in battaglia ti porti la voce,
chi diede la vita ebbe in cambio una croce.

Ma tu non lo udisti e il tempo passava
con le stagioni a passo di giava
ed arrivasti a varcar la frontiera
in un bel giorno di primavera.

E mentre marciavi con l'anima in spalle
vedesti un uomo in fondo alla valle
che aveva il tuo stesso identico umore
ma la divisa di un altro colore.

Sparagli Piero, sparagli ora
e dopo un colpo sparagli ancora
fino a che tu non lo vedrai esangue,
cadere in terra a coprire il suo sangue.

«E se gli sparo in fronte o nel cuore
soltanto il tempo avrà per morire
ma il tempo a me resterà per vedere
vedere gli occhi di un uomo che muore.»

E mentre gli usi questa premura
quello si volta ti vede ha paura
ed imbracciata l'artiglieria
non ti ricambia la cortesia.

Cadesti a terra senza un lamento
e ti accorgesti in un solo momento
che il tempo non ti sarebbe bastato
a chieder perdono per ogni peccato.

Cadesti a terra senza un lamento
e ti accorgesti in un solo momento
che la tua vita finiva quel giorno
e non ci sarebbe stato ritorno.

«Ninetta mia, crepare di Maggio
ci vuole tanto troppo coraggio.
Ninetta bella, dritto all'inferno
avrei preferito andarci in inverno.»

E mentre il grano ti stava a sentire
dentro le mani stringevi il fucile,
dentro la bocca stringevi parole
troppo gelate per sciogliersi al sole.

Dormi sepolto in un campo di grano
non è la rosa non è il tulipano
che ti fan veglia dall'ombra dei fossi
ma sono mille papaveri rossi.

Generale, στίχοι και μουσική Francesco De Gregοri


Ένα τραγούδι που με μάγεψε και με έκανε να ανατριχιάζω κάθε φορά που το τραγουδούσα με τη κιθάρα μου στις νεανικές  φοιτητικές παρέες της Ιταλίας, αρκετά χρόνια πριν .
Πρόκειται για το αντιπολεμικό τραγούδι του Francesco De Gregοri (1978), Generale, Στρατηγέ.



  Generale

Testo e musica di Francesco De Gregοri (1978)
Στίχοι και μουσική Francesco De Gregοri (1978)


Generale dietro alla collina,
 ci sta la notte crucca ed assassina
 e in mezzo al prato c'è una contadina,
 curva sul tramonto, sembra una bambina
 di cinquant'anni e di cinque figli,
 venuti al mondo come conigli
 partiti al mondo come soldati
 e non ancora tornati.

Στρατηγέ, πίσω από το λόφο,
είναι η νύχτα σκληρή και φονική
και στο μέσο του λιβαδιού υπάρχει μια χωριάτισσα
σκυφτή, στο ηλιοβασίλεμα μοιάζει με παιδούλα
πενήντα χρόνων και με πέντε παιδιά,
που ήλθαν στον κόσμο σαν τα κουνέλια
που έφυγαν στον κόσμο σαν στρατιώτες
και ακόμη δεν γύρισαν.

Generale dietro la stazione,
 lo vedi il treno che portava al sole
 non fa più fermate neanche per pisciare
 si va dritti a casa senza più pensare
 che la guerra e' bella anche se fa male
 che torneremo ancora a cantare
 e a farci fare l'amore,
 l'amore dalle infermiere.

Στρατηγέ, πίσω από τον σταθμό,
το βλέπεις το τρένο που μας πήγαινε στον ήλιο,
δεν κάνει πια στάσεις ούτε για κατούρημα
πάει κατευθείαν στο σπίτι δίχως πλέον να σκεφτόμαστε
ότι ο πόλεμος είναι όμορφος αν και κάνει κακό
και ότι θα γυρίσουμε πάλι να τραγουδήσουμε
και να μας κάνει να κάνουμε έρωτα
με τις νοσοκόμες.

Generale la guerra è finita
 il nemico è scappato, è vinto, è battuto
 dietro la collina non c'è più nessuno
 solo aghi di pino e silenzio e funghi
 buoni da mangiare buoni da seccare
 da farci il sugo quando viene Natale
 quando i bambini piangono
 e a dormire non ci vogliono andare.

Στρατηγέ, ο πόλεμος τελείωσε,
Ο εχθρός τόσκασε, νικήθηκε, χτυπήθηκε
πίσω από τον λόφο δεν βρίσκεται πλέον κανείς,
μόνο πευκοβελόνες ησυχία και μανιτάρια
καλά για φαγητό, καλά να τα αποξηράνουμε
και να κάνουμε σάλτσα όταν έλθουν τα Χριστούγεννα,
τότε που τα μικρά παιδιά κλαίνε
γιατί δεν θέλουν να πάνε για ύπνο νωρίς.

 Generale queste cinque stelle
 queste cinque lacrime sulla mia pelle
 che senso hanno dentro al rumore
 di questo treno che è mezzo vuoto
 e mezzo pieno e va veloce
 verso il ritorno, tra due minuti
 è quasi giorno, è quasi casa,
 è quasi amore.

Στρατηγέ, αυτά τα πέντε αστέρια σου,
αυτά τα πέντε δάκρυα πάνω στο δέρμα μου,
τι αξία έχουν μέσα στο θόρυβο
αυτού του τρένου, που είναι μισοάδειο
μισογεμάτο και τρέχει γρήγορα
προς την επιστροφή, σε δύο λεπτά
θα είναι σχεδόν ημέρα, θα είναι σχεδόν σπίτι,
θα είναι σχεδόν αγάπη.


Μετάφραση: Vassilios/2013




Vanità di Vanità 1983(di Angelo Branduardi) – Μετάφραση ιταλικού τραγουδιού


Το τραγούδι αυτό ακούστηκε στην ταινία «State buoni,se potete» που σε ελεύθερη μετάφραση θα πει, «Να είστε καλοί αν μπορείτε». 

Η ταινία αυτή αναφέρεται στη ζωή του αγίου Filippo Neri, ενός ταπεινού και απλού παπά, ανθρώπου του θεού, που έζησε τον 15ο αιώνα στη Ρώμη, αφιερώνοντας την ζωή του στο να προσφέρει αγάπη σε κάθε λογής φτωχό και κατατρεγμένο της δύσκολης και επικίνδυνης εκείνης εποχής.


Vanità di Vanità (di Angelo Branduardi)

Vai cercando qua, vai cercando là,
ma quando la morte ti coglierà
che ti resterà delle tue voglie?
Vanità di vanità.

Sei felice, sei, dei pensieri tuoi,
godendo solo d'argento e d'oro,
alla fine che ti resterà?
Vanità di vanità.

Vai cercando qua, vai cercando là,
seguendo sempre felicità,
sano, allegro e senza affanni...
Vanità di vanità.

Se ora guardi allo specchio il tuo volto sereno
non immagini certo quel che un giorno sarà della tua vanità.

Tutto vanità, solo vanità,
vivete con gioia e semplicità,
state buoni se potete...
tutto il resto è vanità.

Tutto vanità, solo vanità,
lodate il Signore con umiltà,
a lui date tutto l'amore,
nulla più vi mancherà.



Η Ματαιοδοξία της Ματαιοδοξίας

Τρέχεις ψάχνοντας εδώ, τρέχεις ψάχνοντας εκεί,
όταν όμως ο θάνατος θα σε παραλάβει,
τι θα απομείνει από τις επιθυμίες σου ;
Η ματαιοδοξία της ματαιοδοξίας.

Είσαι ευτυχισμένος με τις σκέψεις σου,
απολαμβάνοντας μόνο τα ασήμια και τα χρυσά,
αλλά στο τέλος τι θα σου απομείνει ;
Η ματαιοδοξία της ματαιοδοξίας.

Τρέχεις ψάχνοντας εδώ, τρέχεις ψάχνοντας εκεί,
ακολουθώντας πάντα την ευτυχία,
υγιής, χαρούμενος και δίχως προβλήματα…
Η ματαιοδοξία της ματαιοδοξίας.

Αν τώρα κοιτάξεις στον καθρέφτη το ήρεμο πρόσωπό σου,
δεν φαντάζεσαι σίγουρα τι θα μείνει μια μέρα, από την ματαιοδοξία σου.

Όλο ματαιοδοξία, μόνο ματαιοδοξία,
Ζήστε με χαρά και απλότητα.
Να είστε καλοί αν μπορείτε…
Όλα τα υπόλοιπα είναι ματαιοδοξία.

Όλο ματαιοδοξία μόνο ματαιοδοξία,
Δοξάζετε τον Κύριο με ταπεινότητα,
σε Αυτόν δώστε όλη την αγάπη
και τίποτε πλέον δεν θα σας λείπει.


Μετάφραση, Vassilios,2009
Αφιερωμένο στη μνήμη των γονιών μου, οι οποίοι τα πικρά χρόνια 2008-2009 έφυγαν. 




Tags: Ιταλικά Τραγούδια Μεταφραση

Ιταλικά Τραγούδια Μεταφρασμένα


Η ιταλική Μουσική και τα τραγούδια ιδιαιτέρα των προηγούμενων δεκαετιών, αποτελούν ένα πραγματικό θησαυρό αρμονίας και ευαισθησίας.

Η αξία των ιταλικών τραγουδιών των προηγουμένων κυρίως χρόνων είναι μεγάλη.  Θεωρούνται παγκόσμια ως διαμάντια, τραγούδια άξια να ακούγονται για πολλά, πολλά χρόνια και να μας φτιάχνουν λίγο τη διάθεση, στους δύσκολους καιρούς που περνάμε.

Για να γνωρίσουμε καλύτερα αυτά τα τραγούδια θέλησα να αρχίσω ένα μικρό έργο, αυτό του  να μεταφράσω στα ελληνικά τους στοίχους από αυτά τα μικρά διαμάντια και να τα κάνω κτήμα του καθενός μας.

Στο τέλος κάθε μετάφρασης θα προσπαθήσω να βρίσκω την πλέων αντιπροσωπευτική εκτέλεση κάθε τραγουδιού (μέσω Youtube) και να την ενσωματώνω.


Φίλες και φίλοι  αυτού του Blog που γνωρίζουν καλά ιταλικά και θέλουν να στείλουν πρωτότυπες δικές τους μεταφράσεις από ποιοτικά ιταλικά τραγούδια, ας μας  τις στείλουν χρησιμοποιώντας ψευδώνυμο. Θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι δεν θα μπορούν να αναρτηθούν όλες οι μεταφράσεις και ζητάμε εκ των προτέρων συγγνώμη.

Αυτό το Blog έχει ως μοναδικό σκοπό να χαρίσει χαρά σε όσους το επισκέπτονται και να δώσει τη δυνατότητα στους Έλληνες να πάρουν μια ιδέα από τους στίχους τραγουδιών που πιθανό να τραγούδησαν κάποτε αλλά δεν γνώρισαν τι σημαίνουν.

   Καλή διασκέδαση